สร้างสรรค์งานศิลปกรรมได้อย่างเต็มที่  ส่งผลให้งานสถาปัตยกรรม และงานประติมากรรมมีความงดงามอ่อนช้อย ตามอุดมคติทางความงามของไทย และคำสอนของพุทธศาสนา

                ผลงานทัศนศิลป์สมัยสุโขทัย

                งานสถาปัตยกรรม ได้แก่ เจดีย์ทรงระฆังคว่ำแบบลังกาวงศ์ เจดีย์วัดช้างล้อม เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์

                งานประติมากรรม   ได้แก พระพุทธรูปสี่อิริยาบถ  ได้แก่  พระพุทธรูปนั่งสมาธิ   ยืน  ปางไสยาสน์ และพระพุทธรูปปางลีลาที่จัดไว้สวยงามที่สุด

                งานจิตรกรรม        ได้แก่  ภาพเขียนที่วัดเจดีย์เจ็ดแถว

                ทัศนศิลป์สมัยสุโขทัยได้รับการดูแลรักษาเป็นอย่างดี และได้รับการยกย่องจากองค์การยูเนสโก (UNESCO) ให้เป็นมรดกโลกแล้ว  และปัจจุบันกลายเป็นแหล่งศึกษาหาความรู้แหล่งท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ

                2.3 ทัศนศิลป์สมัยอยุธยา  (ประมาณ พ.ศ. 1983 - 2310)  ความงามของทัศนศิลป์เคียงคู่ไปกับความยิ่งใหญ่ของพระมหากษัตริย์

                ในขณะที่กรุงสุโขทัยกำลังเจริญรุ่งเรือง มีเมืองเก่าชื่ออโยธยาอยู่บริเวณภาคกลางคือบริเวณจังหวัดสิงห์บุรี ชัยนาท สุพรรณบุรี พระนครศรีอยุธยา การสร้างงานทัศนศิลป์เรียกว่าศิลปะแบบอู่ทอง เช่น ปฏิมากรรมพระพุทธรูปหลวงพ่อโต  วัดพนัญเชิง จังหวัดพระศรีอยุธยา มีหลักฐานว่าสร้างมาก่อนกรุงอยุธยาถึง 26 ปี นอกจากนี้ยังมีวัตมเหยงค์ วัดใหญ่ชัยมงคล ซึ่งสร้างมาก่อนการสร้างกรุงศรีอยุธยาด้วยดังจะเห็นได้จากทัศนศิลป์อยุธยาหลายชิ้นมีอิทธิพลอู่ทองแฝงอยู่

                งานสถาปัตยกรรมสมัยอยุธยา    มีการสร้างปรางค์แบบขอม แต่ปรับแต่งให้สวยงามตามทัศนะของช่างอยุธยา เช่น ปรางค์ที่วัดพุทไธสวรรค์  วัดราชบูรณะ วัดไชยวัฒนาราม และวัดพระศรีมหาธาตุ จังหวัดพิษณุโลก

                งานประติมากรรม  มีการสร้างพระพุทธรูปตามแบบศิลปะอู่ทอง  และต่อมาได้สร้างเป็นแบบของอยุธยาเองโดยทำเป็นแบบทรงเครื่องอย่างกษัตริย์ มีทั้งทรงเครื่องน้อย และทรงเครื่องใหญ่มีการสร้างรูปเคารพในศาสนาพราหมณ์ด้วย เช่น รูปพระอิศวร

                งานจิตรกรรม  มีการเขียนภาพฝาผนังอย่างมีแบบแผน  จนปรากฏลักษณะของจิตรกรรมไทยอย่างชัดเจนและมีการกำหนดเนื้อเรื่องให้เหมาะกับตำแหน่งในโบสถ์ด้วย เช่น ด้านหน้าเขียนเป็นภาพมารผจญด้านหลังเขียนเป็นภาพไตรภูมิ ด้านตามแนวหน้าต่างเขียนเป็นภาพทศชาติชาดกหรือกรอบหน้าต่างทั้งสองด้านเป็นภาพเทพชุมนุมจิตรกรรมสมัยอยุธยาจึงศึกษาได้จากวัดตามหัวเมืองต่างๆ เช่นที่วัดใหญ่สุวรรณาราม  จังหวัดเพชรบุรี วัดโบสถ์สามเสนวัดดุสิต กรุงเทพฯ และวัดปราสาท  จังหวัดนนทบุรี และวัดหน้าพระเมรุจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเป็นต้น

                ถึงแม้ว่าจะเหลือทัศนศิลป์สมัยอยุธยาน้อยมากแต่ความ ยิ่งใหญ่และความงามยังปรากฏร่องรอยให้เห็นอยู่จึงได้รับการยกย่องจากองค์การยูเนสโกให้เป็นมรดกของชาติเหมือนศิลปะสมัยสุโขทัย