8.2   บุคคลสำคัญและผลงานในสมัยกรุงศรีอยุธยา

                           ในยุคอาณาจักรอยุธยามีความเจริญสูงสุดในทุกๆด้าน ทั้งการเมือง การปกครอง การทหาร การค้าขาย รวมทั้งศิลปวัฒนธรรม เนื่องจากเป็นราชธานีอยู่นานถึง 417 ปี มีกษัตริย์สืบต่อมาถึง 33 พระองค์ ตัวอย่างของบุคคลสำคัญที่ได้สร้างสรรค์วัฒนธรรมในสมัยอยุธยาที่สำคัญ เช่น

                           8.2.1  พระบรมไตรโลกนาถ ทรงเป็นรัชการที่ 8 แห่งกรุงศรีอยุธยา ทรงมีพระปรีชาสามารถทั้งการรบ การปกครอง การศาสนาทั้งพราหมณ์และพุทธ ได้ทรงพระราชนิพนธ์หนังสือ “มหาชาติคำหลวง” (เวสสันดรชาดก) เป็นภาษาไทย

                           8.2.2   พระนารายณ์มหาราช     ในสมัยพระนารายณ์มหาราช กรุงศรีอยุธยามีการติดต่อค้าขายกับชาวต่างชาติหลายชาติ พระนารายณ์มหาราชทรงรับเอาวัฒนธรรมตะวันตกมาปรับปรุงวัฒนธรรมไทยในด้านต่าง ๆ ทรงปรับปรุงกฎหมายและตรากฎระเบียบขึ้นมาใหม่ให้เหมาะสมกับสภาพบ้านเมือง เช่น แก้ไขระเบียบธรรมเนียมเข้าเฝ้า การแต่งกาย และทรงรับเอาความเจริญทางเทคโนโลยีและวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในไทย เช่น การใช้ปฏิทิน ดาราศาสตร์

                           8.2.3   เจ้าฟ้าธรรมมาธิเบศร์         เจ้าฟ้าธรรมมาธิเบศร์ได้ทรงนิพนธ์วรรณคดีหลายเรื่อง เช่น กาพย์เห่เรือ ซึ่งได้รับคำนิยมว่าเป็นกาพย์ที่ดีที่สุดและทรงมีผลงานวรรณกรรมด้านศาสนา คือ นันโทปนันทสูตรคำหลวงและพระมาลัยคำหลวง

                           8.2.4   เจ้าพระยาวิไชเยนทร์   เจ้าพระยาวิไชเยนทร์เป็นชาวกรีกเดิมชื่อ คอนสะแตนติน ฟอลคอน เป็นชาวตะวันตกคนแรกที่เข้ามารับราชการในสมัยพระนารายณ์มหาราช จนได้เลื่อนตำแหน่งเป็นเจ้าพระยาวิไชเยนทร์ ท่านมีคุณงามความดีและมีบทบาททางการค้าระหว่างไทยกับฝรั่งเศส

                           8.2.5   ออกญาเสนภิมุข   หรือยามาดา นางามาสา ความสัมพันธ์ไทยกับญี่ปุ่นปรากฏหลักฐานอย่างเป็นทางการในรัชสมัยสมเด็จพระเอกาทศรถ มีชาวญี่ปุ่นที่ได้รับราชการมีความดีความชอบและได้รับการยกย่องได้แก่ ออกญาเสนภิมุข หรือยามาดา นางามาสา มีตำแหน่ง เป็นเจ้ากรมอาสาญี่ปุ่น รับราชการตั้งแต่สมัยสมเด็จพระเอกาทศรถด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ได้มีบทบาทสำคัญในการคลี่คลายสถานการณ์วุ่นวายเนื่องจากปัญหาในการสืบราชสมบัติ หลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าทรงธรรมหลายครั้ง

                           8.2.6   เฉกอะหมัด คูมี  ได้รับการแต่งตั้งจากพระเจ้าทรงธรรม ให้เป็นพระยาเฉกอะหมัด รัตนราชาเศรษฐ์ ว่าที่เข้ากรมท่าขวาและจุฬาราชมนตรี ท่านมีบทบาททางการเมืองของชาวมุสลิมต่อกรุงศรีอยุธยา นับว่าเป็นปฐมจุฬาราชมนตรีของอิสลามในประเทศไทย

                  

                   8.3   บุคคลสำคัญและผลงานในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์

                           สมัยต้นรัตนโกสินทร์ ได้นำวัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมประเพณีของกรุงศรีอยุธยามาใช้ในเกือบทุกด้าน โดยนำมาปรับปรุงให้เหมาะสมกับสภาพสังคมและสถานการณ์บ้านเมือง ตัวอย่างบุคคลสำคัญและผลงานในการสร้างสรรค์วัฒนธรรมไทยในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เช่น

                           8.3.1  พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช   (รัชกาลที่ 1)  ทรงโปรดให้ย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรีมาสร้างกรุงเทพมหานคร ขึ้นที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ได้ทรงสร้างพระบรมมหาราชวังและวัดพระศรีรัตนศาสดารามขึ้น ทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัดวาอารามและพระพุทธรูปโบราณที่ถูกทอดทิ้งให้ชำรุดตามหัวเมืองต่าง ๆ มีการสังคายนาพระไตรปิฎกครั้งที่ 11 ในด้านศิลปะทรงรวบรวม