เรื่องที่  10  รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช  2540

                        ทุกรัฐมีความจำเป็นต้องมีรัฐธรรมนูญ  โดยเฉพาะรัฐที่มีการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย  มีนักวิชาการทางด้านนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์ได้ให้ความหมายไว้หลายท่าน  ซึ่งพอจะสรุปได้ว่า  รัฐธรรมนูญหมายถึง  กฎหมายสูงสุดในการปกครองประเทศ  มีบทบัญญัติถึงระเบียบและแนวทางในการปกครองประเทศ

ความเป็นมาของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช 2540

                การเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราช  เป็นการปกครองแบบประชาธิปไตย  อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข  เริ่มเมื่อวันที่  24  มิถุนายน  2475  โดยมีกลุ่มที่ทำการเปลี่ยนแปลงที่เรียกตัวเองว่า  คณะราษฎร์  ซึ่งประกอบด้วยฝ่ายทหารและพลเรือน  มีนโยบายในการปกครองประเทศที่เห็นประโยชน์แก่ประชาชน  ขณะนี้พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปกครองประเทศ  ทรงประทับอยู่ที่พระราชวังไกลกังวล  จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  ได้ทรงเห็นประโยชน์สุขของราษฎรเป็นสำคัญ  จึงพระราชทานรัฐธรรมนูญและสละอำนาจของพระองค์และได้มีการประกาศใช้ครั้งแรกเมื่อ  27  มิถุนายน  2745  เรียกว่า  “ธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว  พุทธศักราช  2475”    จนถึงวันที่  10  ธันวาคม   2475  ได้มีการประกาศใช้  “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม  พุทธศักราช  2475”  หลังจากนั้นประเทศไทยมีการปฏิวัติรัฐประหารและเรียนร้องรัฐธรรมนูญหลายครั้ง  เห็น  เหตุการณ์  17  ตุลาคม  2516  เหตุการณ์  6  ตุลาคม  2519  และเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ  2535  เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่การปฏิรูปการเมืองครั้งสำคัญในประเทศไทยคือ ปี  พ.ศ.  2538  มีประกาศพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎร  รัฐบาลแต่งตั้ง   “คณะกรรมการปฏิรูปการเมือง  (คปก.)”  มีหน้าที่จัดทำแผนพัฒนาการเมืองให้สอดคล้องกับการปกครองระบอบประชาธิปไตย  ต่อมาในปี  2539  มีการแก้ไขเพิ่มเติม  2  ครั้ง  ในครั้งแรกมีคณะกรรมการยกร่างรัฐธรรมนูญเป็นผู้ยกร่างใหม่ทั้งฉบับ  และครั้งต่อมาในปีเดียวกันมีสภาร่างรัฐธรรมนูญเป็นองค์กรในการจัดทำ  โดยคำนึงถึงความคิดเห็นของประชาชนเป็นสำคัญ

หลักการของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร  พุทธศักราช  2540

                มีหลักการสำคัญ  5 ประการคือ

                1.  รัฐธรรมนูญเป็นกฎเกณฑ์  เป็นหลักในการปกครองประเทศ

                2.  ส่งเสริมการปกครองระบอบประชาธิปไตยระบบรัฐสภา  อันมีพรมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุข

                3.  ส่งเสริมให้ประชานมีสิทธิเสรีภาพอย่างแท้จริง

                4.  สนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปกครองและตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ

                5.  ปรับปรุงโครงสร้างทางการเมืองให้มีเสถียรภาพและประสิทธิภาพ

                หลังจากที่สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญได้ยกร่างรัฐธรรมนูญแล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนดแล้ว  มีการประชาพิจารณ์ทั้งประเทศ  ประชาชนแสดงออกถึงการสนับสนุนจนรัฐธรรมนูญผ่านการเห็นชอบของรัฐสภา  และมีการตราไว้    วันที่ 11  ตุลาคม  2540  รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช  2540  เป็นฉบับที่  16  ของประเทศไทย