๗๘

 การแต่งกลอน

กลอน

คำประพันธ์ร้อยกรองประเภทกลอน มีหลายแบบเรียกชื่อต่างๆ กันไป ตามลักษณะ

ฉันทลักษณ์ที่แตกต่างกันนั้นๆ เช่น กลอนสี่ กลอนห้า กลอนหก กลอนแปด และยังจำแนก

ออกไปตามลีลาที่นำไปใช้ เช่น กลอนเพลงยาว กลอนบทละคร กลอนเสภา รวมถึงกลบท

ต่างๆ อีกด้วย

ในที่นี้จะอธิบายเฉพาะกลอนหกและกลอนแปด อันเป็นกลอนที่นิยมแต่งกันโดย

ทั่วไป

๑. กลอนหก

แผนผัง

 

ตัวอย่าง

กลอนหกหกคำร่ำรู้                      วางคู่วางคำน้ำเสียง

ไพเราะเรื่อยร่ำจำเรียง                สำเนียงสูงต่ำคำกลอนฯ

 

ลักษณะ คำประพันธ์

๑. บท บทหนึ่งมี ๔ วรรค

วรรคที่หนึ่งเรียกวรรคสดับ       วรรคที่สองเรียกวรรครับ

วรรคที่สามเรียกวรรคครอง                        วรรคที่สีเรียกวรรคส่ง

แต่ละวรรคมี ๖ คำ จึงเรียกว่า กลอนหก

๒. เสียงคำ กลอนทุกประเภทจะกำหนดเสียงคำท้ายวรรคเป็นสำคัญ กำหนดได้ ดังนี้

คำท้ายวรรคสดับ             กำหนดให้ใช้ได้ทุกเสียง

คำท้ายวรรครับ                กำหนดห้ามใช้เสียงสามัญกับตรี

คำท้ายวรรครอง               กำหนดให้ใช้เฉพาะเสียงสามัญกับตรี

คำท้ายวรรคส่ง                กำหนดให้ใช้เฉพาะเสียงสามัญกับตรี