๑๙๕

 

รูปแบบงานเขียนต่าง ๆ ของสารคดีแบ่งได้เป็น ๓ ประเภทใหญ่ ๆ คือ

๑. บทความ เช่น บทความในหนังสือพิมพ์ บทความสารคดีเชิงท่องเที่ยว บทวิจารณ์

ต่างๆ บทความที่เรียบเรียงมาจากการสัมภาษณ์ บทความแสดงความคิดเห็น เป็นต้น

๒. ความเรียง หมายถึง งานเขียนที่มุ่งเสนอแง่คิดมากกว่าความรู้ วิธีการเขียนจะ

มุ่งสร้างอารมณ์และความประทับใจแก่ผู้อ่าน โดยอาจใช้เทศนาโวหาร การเปรียบเทียบ การ

ยกตัวอย่างเป็นอุทาหรณ์ เพื่อให้ผู้อ่านเห็นจริงคล้อยตามความคิดของผู้เขียน ความเรียงมุ่ง

เน้นแง่คิดพอๆ กับศิลปะการใช้ภาษา

๓. เรื่องเล่าจากประสบการณ์ ปรากฏในรูปแบบต่างๆ เช่น จดหมาย อนุทิน

บันทึก บันทึกความทรงจา จดหมายเหตุ ฯลฯ

 

รูปแบบของงานเขียนประเภทบันเทิงคดี

บันเทิงคดี คือ งานเขียนที่มุ่งให้ความเพลิดเพลินอารมณ์เป็นสำคัญ และอาจใช้

สาระความรู้ ข้อคิดเห็นด้วย

๑. เรื่องสั้น เรื่องสั้นเป็นรูปแบบวรรณกรรมที่ไทยรับมาจากตะวันตก เป็นเรื่องเล่า

หรือเรื่องเล่าสมมติขนาดสั้นที่ประพันธ์นี้โดยอาศัยเค้าโครงของชีวิตจริง เรื่องสั้นมีโครงเรื่อง

ไม่ซับซ้อนมีเหตุการณ์ในเนื้อเรื่องเฉพาะที่จาเป็น อาไม่ความขัดแย้งเพียงอย่างเดียว มีตัวละคร

ในเรื่องไม่มาก แก่นของเมืองหรือแนวคิดที่ผู้แต่งมุ่งเสนอจะมีเพียงอย่างเดียว บทสนทนาจะมี

หรือไม่ดีก็ได้ ถ้ามีบทสนทนาก็ต้องมีลักษณะสมจริงเหมาะแก่เหตุการณ์และตัวละคร เรื่องสั้น

ในปัจจุบันนิยมขยายความนึกคิดของตัวละครมากกว่าใช้บทสนทนา

๒. นวนิยาย เป็นรูปแบบวรรณกรรมที่ไทยรับมาจากตะวันตก เป็นเรื่องเล่า หรือ

เรื่องสมมติขนาดยาวที่มุ่งแสดงภาพชีวิตมนุษย์ที่คล้ายจริง มีตัวละคร ฉากและบทสนทนาที่

สมจริงตามสภาพชีวิตมนุษย์ในสังคม

๓. บทละคร เป็นรูปแบบวรรณกรรมที่ใช้ในการแสดง อาจแต่งด้วยร้อยแก้ว หรือ

ร้อยกรองได้ ละครที่นิยมแสดงในปัจจุบันเป็นละครพูด เช่น ละครเวที ละครโทรทัศน์ บทละคร

จึงเป็นบทร้อยแก้วใช้บทสนทนาเป็นหลักในการดำเนินเรื่อง

๔. บทร้อยกรองสมัยใหม่ วรรณกรรมร้อยกรองแต่เดิมเน้นการแต่งให้ถูกต้อง

ตามลักษณะบังคับของรูปแบบคำประพันธ์หรือที่เรียกว่า “ฉันทลักษณ์” ในปัจจุบันร้อยกรอง

สมัยใหม่มีการเรียบเรียงถ้อยคำแตกต่างไปจากภาษาที่ใช้กันทั่วไป ผู้ประพันธ์พอใจจะแต่ง

อย่างอิสระ ไม่ต้องมีกฎเกณฑ์ตายตัว ผู้ประพันธ์อาจเลือกสรรถ้อยคำและวางรูปแบบใหม่ได้