๓๓

 

ตัวอย่างกลอน ๘

ในการแต่งกลอน ผู้แต่งจะต้องมีจินตนาความคิดของตน เลือกใช้ถ้อยคำที่ไพเราะ
สละสลวย ให้ความสำคัญกับการเรียบเรียงถ้อยคำที่จะสื่อความหมายได้ไพเราะ

. การแต่งกาพย์

กาพย์ เป็นคำประพันธ์ร้อยกรองชนิดหนึ่งที่เรียบเรียงเพื่อสื่อความหมายอย่าง
ไพเราะมีการกำหนดพยางค์และสัมผัส วรรคหน้าและวรรคหลังมีจำนวนคำไม่เท่ากัน กาพย์มี
หลายชนิด เช่น กาพย์ฉบัง กาพย์สุรางคนางค์ และกาพย์ยานี เป็นต้น

ในระดับนี้จะขอแนะนำกาพย์ยานี ๑๑ ซึ่งเป็นคำประพันธ์ที่ท่านพบบ่อยและแต่งง่าย
ไม่มีข้อบังคับยุ่งยาก ดังตัวอย่าง

ตัวอย่างกาพย์ยานี

กาพย์ยานีลำนำ

สิบเอ็ดคำจำอย่าคลาย

วรรคหน้าถ้าคำหมาย

วรรคหลังหกยกแสดง

ครุ ลหุนั้น

ไม่สำคัญอย่าระแวง

สัมผัสต้องจัดแจง

ให้ถูกต้องตามวิธี

(กำชัย ทองหล่อ)


จากตัวอย่างและแผนผัง ท่านจะสรุปได้ดังนี้

. วรรคแรกมี____________คำ วรรคหลังมี________คำ รวม ๒ วรรค เรียก
ว่า หนึ่งบาท รวม ๒ บาทเรียกว่า ๑ บท

. คำสุดท้ายของวรรคแรก สัมผัสกับ__________ของวรรคที่ ๒ หรือ คำที่ ๑ หรือ
ที่ ๒ โดยอนุโลม

. คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ สัมผัสกับคำที่_____________ของวรรคที่ ๓